Dùng AI bán đặc sản địa phương sao cho hiệu quả?

AI chen vào hành trình mua sắm

Trước đây, khi muốn mua các mặt hàng đặc sản địa phương như mật ong, cà phê, trà hay đặc sản làm quà, người mua thường bắt đầu bằng việc tìm kiếm trên Google, vào sàn thương mại điện tử hoặc đọc đánh giá trên mạng xã hội. Tuy nhiên, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo thêm một cách tìm kiếm và lựa chọn sản phẩm.

Theo khảo sát mới đây của công ty nghiên cứu thị trường Q&Me, có 62% số người được hỏi cho biết họ thường xuyên hoặc luôn sử dụng AI để tìm hiểu trước khi mua sản phẩm. Chỉ 3% cho biết chưa bao giờ thực hiện việc này.

Đáng chú ý, 17% xem AI là nguồn thông tin sản phẩm được sử dụng nhiều nhất, đứng sau Google và các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada. Có tới 70% lựa chọn AI vì công cụ này có thể tổng hợp thông tin, giúp họ không phải đọc nhiều website khác nhau.

Thay vì tự đọc hàng loạt kết quả tìm kiếm, người mua có thể đặt những câu hỏi cụ thể như: loại cà phê nào phù hợp để làm quà, mật ong vùng nào có đặc trưng riêng, loại trà nào ít đắng hay đặc sản nào nên mua khi đến một địa phương... Từ những thông tin có thể tiếp cận, AI sẽ tổng hợp và đưa ra một số lựa chọn để đề xuất với người mua.

Đối với đặc sản địa phương, sự thay đổi này vừa mở ra cơ hội tiếp cận khách hàng, vừa đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để sản phẩm xuất hiện trong những gợi ý của AI, nhất là khi trên thị trường đã có nhiều thương hiệu quen thuộc?

Đặc sản địa phương được nhắc tới chưa đồng nghĩa sẽ bán được hàng

Dù AI đang tham gia nhiều hơn vào quá trình tìm kiếm sản phẩm, khảo sát của Q&Me cũng cho thấy người tiêu dùng vẫn khá thận trọng trước những gợi ý nhận được. Chỉ 15% số người được khảo sát cho biết mua ngay sản phẩm mà AI đề xuất, trong khi 60% tiếp tục sang Shopee hoặc Lazada để kiểm tra trước khi quyết định.

Điều này cho thấy AI chủ yếu hỗ trợ người mua thu hẹp lựa chọn, còn quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào giá bán, đánh giá của những người mua trước, uy tín cửa hàng, nguồn gốc và mức độ tin cậy của sản phẩm.

Với thực phẩm và nông sản, những yếu tố này càng đáng chú ý. Theo một khảo sát khác của Q&Me về an toàn thực phẩm, 70% người được hỏi đánh giá đây là vấn đề cực kỳ quan trọng, trong khi 64% cho biết mức độ quan tâm của họ đến an toàn thực phẩm đã tăng lên. Hạn sử dụng và xuất xứ là những thông tin được người tiêu dùng đặc biệt chú ý khi kiểm tra sản phẩm.

Từ thực tế kinh doanh, ông Đỗ Lý Trường Thọ, chủ Hộ kinh doanh Đỗ Lý Trường Thọ, nhận thấy không phải sản phẩm nào cũng có cơ hội xuất hiện trong những gợi ý của AI.

Ông Thọ kể, khi thử hỏi AI nên mua loại cơm cháy nào ngon, kết quả nhận được có những gợi ý như cơm cháy chà bông Sài Gòn, cơm cháy Ninh Bình. Trong khi đó, sản phẩm của cơ sở ông chưa xuất hiện trong các lựa chọn được đưa ra.

Theo ông, kết quả này cho thấy những dòng sản phẩm đã có thông tin và mức độ hiện diện nhất định trên môi trường số có thể được AI nhắc đến, trong khi sản phẩm mới vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận người mua qua kênh này.

“Sản phẩm của chúng tôi còn quá mới nên chưa được đề xuất. Đây cũng là điểm chúng tôi thấy mình cần phải cải thiện trong cách tạo chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm trên môi trường số. Theo đó, chúng tôi đang có những bài viết, thiết kế nhận diện website để có thể được AI tìm kiếm dễ dàng hơn”, ông Thọ chia sẻ.

Cũng đang tìm cách thích ứng với xu hướng này, ông Nguyễn Lê Thái Hòa, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Hòa Mai, cho biết doanh nghiệp đang tiến hành thiết kế lại website do nền tảng hiện tại chưa phù hợp với cách các công cụ AI tiếp cận, nhận diện và khai thác thông tin sản phẩm.

Theo ông Hòa, việc tìm kiếm sản phẩm qua Google vẫn phổ biến nhưng không còn là lựa chọn duy nhất. Để xuất hiện ở những vị trí nổi bật, doanh nghiệp thường phải chi không ít tiền quảng cáo, trong khi người tiêu dùng ngày càng dễ nhận biết các kết quả được tài trợ.

Sự thay đổi này cũng được phản ánh phần nào qua khảo sát của Q&Me, khi 35% người được hỏi cho biết đã giảm tìm kiếm trên Google và 50% cho biết họ khám phá được nhiều thương hiệu mới hơn nhờ AI.

Ông Hòa cho rằng doanh nghiệp không thể đứng ngoài xu hướng tìm kiếm mới nếu muốn tiếp tục xây dựng thương hiệu và mở rộng cơ hội bán hàng. Việc thiết kế lại website vì vậy không chỉ là thay đổi giao diện mà còn nhằm tổ chức thông tin sản phẩm rõ ràng, đầy đủ hơn, tạo điều kiện để các công cụ AI có thể tiếp cận và nhận diện.

Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận đây là quá trình cần đầu tư lâu dài, không thể kỳ vọng sản phẩm sẽ được AI đề xuất ngay sau khi hoàn thiện website. Để tăng khả năng được nhận diện, doanh nghiệp còn phải từng bước xây dựng nội dung và duy trì sự hiện diện của thương hiệu trên môi trường số.