Đêm sáng đèn ở vườn bưởi OCOP 3 sao Tân Vĩnh Lộc: 'Cháy' đơn!
“Chưa bao giờ có đủ hàng để giao”. Ông Vũ Đình Tứ nói câu đó giữa tiếng điện thoại reo liên tục và tiếng băng keo xé roẹt roẹt trong lán đóng gói. Bên ngoài, nắng cuối năm còn gắt, nhưng trong vườn bưởi da xanh ở xã Tân Vĩnh Lộc (TPHCM), không khí đặc quánh lại vì đơn hàng dồn dập.
Cả nhà sống ngoài vườn
Sau 23 tháng Chạp, vườn bước vào cao điểm. Ban ngày cắt trái, phân loại, đón khách vào tận liếp chọn hàng. Ban đêm gom đơn, dán tên, đóng gói. Có hôm làm tới 11-12 giờ khuya.
Một nhân công vừa xếp bưởi vừa cười mà thở dốc: “Từ sáng giờ chưa kịp uống ngụm nước. Mọi năm còn để sẵn nước ngọt, năm nay lu bu quá không ai nhớ”.
Dưới ánh đèn điện treo tạm, từng bao bưởi được dán giấy ghi rõ tên khách. Giữa “ma trận” đơn đặt hàng, đó là cách duy nhất để không nhầm lẫn. Điện thoại đổ chuông, đầu dây bên kia hỏi thêm vài chục trái. Câu trả lời quen thuộc vẫn là xin hẹn dịp khác.
Trong vườn có hơn 1.200 gốc đang cho trái, tổng cộng khoảng 1.500 gốc. Sản lượng năm nay ước 8-9 tấn. Trung bình mỗi trái nặng khoảng 1,4 kg. Giá bán tại vườn dịp Tết dao động từ 40.000 – 60.000 đồng/kg, chỉ nhích nhẹ so với ngày thường.
Vườn bưởi nhà ông Tứ tuy sai trái là vậy, nhưng chỉ cần mở sổ đơn hàng ra là thấy không còn dư trái nào. “Sức mua năm nay mạnh hơn năm ngoái. Nhiều mối đặt cọc từ sớm. Mình không vì sát Tết mà nâng giá, nhưng cũng không thể nhận thêm khi đã kín vườn”, ông Tứ nói, tay vẫn thoăn thoắt lựa trái.
Vào tận liếp để chọn một cành “lá tươi chong”
Nếu chỉ mua để ăn, khách có thể gọi giao tận nhà. Nhưng bưởi chưng Tết thì khác.
Buổi trưa, nắng xiên qua tán lá. Những trái bưởi da xanh căng tròn phủ lớp phấn trắng tự nhiên nổi bật trên nền lá đậm. Mùi hoa bưởi thoảng nhẹ trong không khí.
Khách từ các quận nội thành như Gò Vấp chạy xe xuống, gửi xe ngoài lối nhỏ rồi đi bộ vào tận gốc. Họ không hỏi trái to hay nhỏ trước tiên, mà hỏi: “Có còn lá không? Lá phải tươi chong, tức là xanh mướt, dựng đứng lên như vậy nè, chứ rũ xuống là không đẹp” - vị khách vừa nói vừa chỉ tay vào cành bưởi vừa cắt.
Một chị khách khác nói: “Tôi mua để chưng bàn thờ. Trái không cần quá lớn, nhưng cuống phải chắc. Chưng mấy ngày mà lá héo nhanh là mất đẹp”.
Nghe vậy, ông Tứ tự tay ra liếp. Ông nâng cành lên xem kỹ rồi mới cắt, giữ nguyên cả cành lẫn lá. Có những cành đủ cả trái, lộc non và nụ hoa trắng. Khi kéo cắt dứt khoát, cành bưởi vẫn nguyên vẹn, không rụng một chiếc lá.
“Bưởi chưng Tết mà gãy cuống là coi như mất giá”, ông Tứ nói ngắn gọn.
Giữa cái nắng hanh hao, hình ảnh khách phố lom khom chọn từng trái, chỉ trỏ, so cành này với cành kia tạo nên một cảnh rất khác với siêu thị. Ở đây, người mua được nhìn tận mắt cây đang mang trái, được chạm tay vào lớp vỏ còn mát, còn thơm mùi lá.
6-7 tháng chăm cho một vụ Tết
Ít ai nghĩ để có một cành bưởi “lá tươi chong” đặt lên mâm ngũ quả là một kỳ công.
Ông Tứ quê Hưng Yên, vào Nam năm 2011, bắt đầu với 500 gốc trên vùng đất phèn nặng. Cây chết nhiều lần. Ông phải tìm cách cải tạo đất, xử lý phèn rồi mới dám mở rộng.
Khi cây thích nghi tốt, ông đầu tư hệ thống tưới tự động để kiểm soát dinh dưỡng và giảm nhân công. Muốn trái đẹp cho vụ Tết, phải tuyển trái sớm, bao trái kỹ để tránh nám, tránh cháy nắng.
Phải 6-7 tháng bám cây, mới có được quả như ý. “Công nhiều hơn nhưng bù lại trái đồng đều, giữ được lớp phấn tự nhiên. Làm nông bây giờ không chỉ trồng cho tốt mà phải nghĩ tới thị trường”, ông nói.
Năm 2021, vườn đạt chuẩn OCOP 3 sao. Nhưng với ông, danh hiệu chỉ là một cột mốc. Điều giữ khách quay lại chính là chất lượng ổn định và cách làm đàng hoàng qua từng vụ.
Một nơi để thấy Tết đang lớn dần trên cành
Chiều xuống, nắng dịu lại. Xe máy chở bưởi nối nhau rời vườn. Trong vườn, đèn vẫn sáng. Tiếng dán băng keo vẫn đều đều.
Trên những cành vừa cắt, mùi hoa bưởi còn vương. Có thể ngày mai, những trái bưởi ấy sẽ nằm trên mâm ngũ quả trong một căn nhà ở nội thành. Nhưng trước đó, chúng đã trải qua một hành trình dài từ đất phèn đến vườn OCOP 3 sao, từ bàn tay người trồng đến ánh mắt người chọn.
Nếu muốn cảm nhận Tết không phải bằng đèn trang trí hay nhạc xuân mở sẵn, mà bằng mùi hoa bưởi, bằng tiếng kéo cắt cuống giữa trưa nắng, hãy thử một lần xuống xã Tân Vĩnh Lộc những ngày cận Tết.
Có thể bạn sẽ bắt gặp một cành bưởi vừa đủ tròn, lá còn dựng đứng và một người nông dân đang nói thật lòng: “Được mùa, mà vẫn không đủ hàng”.
