Đêm diễn Viễn Châu trọn đời nghiệp cầm ca

Tri ân người nghệ sĩ của nhân dân

Chương trình nghệ thuật Viễn Châu trọn đời nghiệp cầm ca được tổ chức trang trọng nhằm tri ân những đóng góp của NSND - soạn giả Viễn Châu cho loại hình nghệ thuật sân khấu vọng cổ - cải lương Nam bộ; nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông (21/10/1924 - 21/10/2024).

Tại đêm diễn, ông Trần Thế Thuận - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã ôn lại lịch sử cuộc đời và sự nghiệp của NSND - soạn giả Viễn Châu, người có công khai mở thể loại “tân cổ giao duyên” khi kết hợp tân nhạc với làn điệu vọng cổ. Không những thế, ông còn biến đổi bản vọng cổ truyền thống mang âm hưởng buồn của điệu oán, thành bản vọng cổ vui, hài hước.

Trong sự nghiệp sáng tác của mình, tên tuổi soạn giả - NSND Viễn Châu đã để lại hơn 2.000 bản vọng cổ, 70 kịch bản cải lương nổi tiếng. Những sáng tác của ông không chỉ đẹp trên phương diện nghệ thuật ca từ, mà còn chứa đựng những giá trị hiện thực phản ánh đời sống, tâm lý xã hội Việt Nam qua từng giai đoạn lịch sử.

Công chúng yêu vọng cổ yêu mến và phong tặng ông nhiều danh xưng thân thương như "Ông vua vọng cổ, "Danh cầm"… Tác phẩm của ông có sức sống rất lâu bền trong lòng khán giả; không chỉ được trình diễn trang trọng ở các sân khấu lớn mà cả trong những sinh hoạt văn nghệ dân dã. Những câu ca vọng cổ, trích đoạn cải lương kinh điển do ông sáng tác vẫn được người dân các lứa tuổi ngân nga, như một cách góp phần dưỡng nuôi kho tàng nghệ thuật giá trị và giữ gìn tinh hoa văn hóa truyền thống của dân tộc.

Với những cống hiến cho nền nghệ thuật truyền thống nước nhà, NSND - soạn giả Viễn Châu đã được trao tặng nhiều giải thưởng, huân chương cao quý.

Chia sẻ về mục đích của đêm nghệ thuật, ông Thuận cho biết: “Ban tổ chức mong muốn thông qua chương trình, góp phần tri ân người nghệ sĩ đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp xây dựng và phát triển loại hình nghệ thuật sân khấu cải lương; cho công cuộc bảo tồn những giá trị di sản văn hóa nghệ thuật đặc trưng của Nam bộ nói riêng và Việt Nam nói riêng".

Ấn tượng đêm nghệ thuật 

Chương trình nghệ thuật Viễn Châu trọn đời nghiệp cầm ca gồm 8 chương: Thập lục huyền cầm; Những bài vọng cổ bất hủ; Chàng là ai; Người mẹ miền Nam; Những tự tình trao gởi; Sức trẻ tâm hồn; Vọng cổ hài và Trích đoạn tuồng cải lương.

Mở đầu là hoạt cảnh dựng lại chân dung NSND - soạn giả Viễn Châu do Nghệ sĩ Nguyễn Thanh Toàn thể hiện. Tiếp đó, khán giả đã được thưởng thức nhiều tiết mục đặc sắc là những tác phẩm kinh điển của sân khấu cải lương như ca cổ Tình anh bán chiếu, Lá trầu xanh, Chàng là ai, Võ Đông Sơ - Bạch Thu Hà, Giây phút ngậm ngùi, tân cổ Hai sắc hoa Tigon, vọng cổ hài Ông Trượng Tiên Bửu, nhạc cảnh Chuyện tình Hàn Mặc Tử, ca cảnh Em đi chùa Hương, Đêm tàn bến Ngự, Bài ca đất Phương Nam, bài ca Người mẹ miền Nam, Tiếng chày trên sóc Bom Bo...

Hầu hết các nghệ sĩ tên tuổi tham gia đêm nghệ thuật đều là học trò của NSND Viễn Châu. Có thể kể đến như NSND Lệ Thủy, NSND Minh Vương, NSND Trọng Hữu, NSND Thanh Nam, NSND Thoại Miêu, NSND Trọng Phúc, NSND Hữu Quốc, NSND Mỹ Hằng; NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Phượng Hằng, NSƯT Cẩm Tiên, NSƯT Vân Khánh, NSƯT Lê Tứ, NSƯT Quỳnh Hương…

Họ đã góp mặt trong chương trình để bày tỏ lòng tri ân và gửi đến khán giả những tác phẩm nổi tiếng của người thầy đáng kính.

NSND - soạn giả Viễn Châu (tên thật Huỳnh Trí Bá) là con thứ sáu của một gia đình vọng tộc giàu có ở xã Đôn Châu, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh. Ông thường gọi ông là Bảy Bá theo cách gọi thân thương của người dân Nam bộ. Dù gia đình không có truyền thống nghệ thuật, nhưng bằng đam mê mãnh liệt với đờn ca tài tử, đến tuổi 15, ông Bảy Bá đã có món đàn tranh thuần thục.

Cuối năm 1945, thực dân Pháp nổ súng tái chiếm Đông Dương, ông viết vở cải lương đầu tay “Hồn chiến sĩ" với nội dung cổ vũ cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Con đường nghệ thuật chuyên nghiệp của ông Bảy Bá bắt đầu từ khi ông viết vở cải lương “Nát cánh hoa rừng” với bút danh Viễn Châu, phóng tác từ truyện “Đường rừng" của Khái Hưng năm 1950. Từ đó, tên tuổi soạn nhạc Viễn Châu luôn xuất hiện ở các đêm diễn với các tác phẩm nổi tiếng như “Chuyện tình Hàn Mạc Tử", “Chuyện tình Lan và Điệp", “Hoa Mộc Lan", “Sau bức màn thưa", "Quân vương và thiếp"...