Đảnh Thạnh và bài học về khai thác tài nguyên bản địa

Từ nguồn khoáng Đảnh Thạnh dưới chân núi

Ngày 25/9, trong khuôn khổ Company Tour hướng tới 30 năm Chương trình Hàng Việt Nam chất lượng cao, đoàn doanh nghiệp, chuyên gia và báo chí đã đến Nhà máy Nước khoáng Đảnh Thạnh của Công ty CP Nước khoáng Khánh Hòa (Vikoda).

Điểm được quan tâm trong chuyến đi không chỉ là dây chuyền đóng chai, mà còn là khu vực khai thác nguồn khoáng dưới chân núi Hòn Chuông.

Theo doanh nghiệp, nước khoáng tại đây được khai thác ở độ sâu khoảng 220m, nhiệt độ tại vòi khoảng 72°C. Khu vực bảo vệ nguồn rộng khoảng 35ha. Sau khi khai thác, nước được dẫn về nhà máy bằng hệ thống khép kín để sản xuất tại nguồn.

Đến bài toán giữ gìn tài nguyên bản địa

Sau khi trực tiếp đến khu vực khai thác, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, cho rằng Đảnh Thạnh là một trường hợp đáng chú ý trong cách doanh nghiệp khai thác tài nguyên bản địa.

Theo bà Hạnh, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc địa phương có một nguồn khoáng tự nhiên, mà ở cách doanh nghiệp gìn giữ nguồn tài nguyên này trong quá trình khai thác.

Bà cho rằng Vikoda không đi theo hướng “tận thu”, mà khai thác song song với bảo vệ nguồn để có thể duy trì lâu dài. Nguồn khoáng được giữ ở trạng thái nguyên bản trước khi đưa vào hệ thống sản xuất hiện đại.

“Đi hơn 2km vào tận khu vực nguồn mới thấy rõ doanh nghiệp đang khai thác và bảo vệ tài nguyên như thế nào”, bà Hạnh chia sẻ.

Theo bà, từ lợi thế ban đầu là tài nguyên bản địa, doanh nghiệp vẫn phải đầu tư thêm công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn, quy trình sản xuất và hệ thống kiểm soát chất lượng để sản phẩm có chất lượng ổn định, nhất quán.

Đây cũng là yếu tố ngày càng quan trọng khi sản phẩm Việt muốn mở rộng thị trường, đặc biệt trong bối cảnh các yêu cầu về chất lượng, môi trường và phát triển bền vững ngày càng cao.

“Đảnh Thạnh là một trường hợp cho thấy giá trị của tài nguyên bản địa không dừng lại ở việc phát hiện và đưa vào khai thác. Đây cũng là hướng mà sản xuất trên thế giới đang đi tới: biết khai thác lợi thế của tài nguyên bản địa nhưng đồng thời phải bảo vệ nguồn tài nguyên đó để tạo ra giá trị bền vững hơn”, bà Hạnh nhận định.

Mở thêm giá trị từ “tầng trên”

Qua chuyến khảo sát, TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM, cho rằng giá trị dễ nhận thấy nhất tại Đảnh Thạnh lâu nay nằm ở tầng dưới - tức nguồn nước khoáng. Trong khi đó, phía trên nguồn khoáng còn có cảnh quan, không khí và môi trường tự nhiên.

“Hiện nay chúng ta mới khai thác nguồn nước. Trong khi tầng bên trên là cảnh quan, không khí sạch và không gian tự nhiên cũng có thể triển khai thành những chương trình trải nghiệm hấp dẫn cho nhiều đối tượng khác nhau”, ông Minh nói.

Theo ông, nếu kết nối được các lớp giá trị này, tài nguyên này có thể tạo thêm giá trị từ các hoạt động trải nghiệm, du lịch và dịch vụ, thay vì chỉ dừng ở sản phẩm được khai thác trực tiếp.

Trong quá trình tham quan nhà máy, ông Minh cũng ghi nhận có khá nhiều lao động trẻ đang làm việc tại đây. Theo ông, việc phát triển sản xuất từ tài nguyên này có thể mở thêm cơ hội việc làm ngay tại địa phương. Bởi các bạn sẽ không nhất thiết phải rời xa quê hương mà vẫn có thể làm việc trong một môi trường ngày càng chuyên nghiệp ngay tại địa phương mình.

Ngoài ra, khu vực Đảnh Thạnh còn có những giá trị về văn hóa biển, đời sống cộng đồng và cảnh quan. Nếu được tổ chức phù hợp trên nền tảng bảo tồn môi trường, đây có thể trở thành nguồn lực cho các hoạt động trải nghiệm, du lịch và dịch vụ.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Nga, Tổng Giám đốc Vikoda, cho biết việc khai thác nước khoáng phải tuân theo sản lượng được cho phép nhằm bảo đảm khả năng duy trì nguồn.

Theo bà Nga, hiện nguồn nước khoáng được khai thác khoảng 500m³/ngày. Việc giới hạn sản lượng nhằm duy trì nguồn, tránh khai thác quá mức và bảo đảm khả năng sử dụng lâu dài trong tương lai. Đây cũng là nguyên tắc doanh nghiệp theo đuổi trong khai thác tài nguyên nhằm bảo đảm khả năng duy trì nguồn trong thời gian dài.