Chi hơn 23 triệu USD nhập khẩu ớt: Nghịch lý của vị thế cường quốc xuất khẩu

Đột biến chi phí nhập khẩu

 Theo số liệu từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), tổng kim ngạch nhập khẩu rau quả của Việt Nam trong 11 tháng đầu năm 2025 đạt 2,44 tỉ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Trong dòng chảy này, ớt trở thành mặt hàng gây chú ý nhất.

Trong 10 tháng đầu năm 2025, tổng chi phí nhập khẩu ớt đã lên tới 23,5 triệu USD, bao gồm, chi  gần 15,5 triệu USD để nhập khẩu ớt tươi, tăng tới 80% so với cùng kỳ năm ngoái. Chi hơn 8 triệu USD để nhập khẩu ớt chế biến.

Đáng chú ý, riêng tháng 10/2025 – thời điểm nhiều vùng trồng ớt nội địa bị hư hại nặng nề do mưa bão – Việt Nam đã chi gần 2,05 triệu USD nhập khẩu ớt tươi, tăng 125% so với tháng 10/2024. Sự gia tăng đột biến này phản ánh việc các doanh nghiệp phải cấp tốc điều phối hàng ngoại nhập để bù đắp sự thiếu hụt.

 Nguồn cung ngoại nhập và biến động giá nội địa

 Sự xuất hiện của ớt ngoại nhập là hệ quả trực tiếp của sự mất cân bằng cung – cầu và sự tăng giá phi mã của ớt nội địa.

 Tại các chợ đầu mối lớn như Thủ Đức (TP.HCM), ớt ngoại nhập chủ yếu đến từ Trung Quốc. Các thương nhân nhập khẩu hàng về khi giá ớt trong nước và quốc tế có sự chênh lệch lớn. Ớt Trung Quốc được ưa chuộng vì có hình thức rất giống ớt Việt Nam, dễ dàng thay thế để đáp ứng nhu cầu thị trường.

 Thiếu hụt nguồn cung đã đẩy giá ớt bán lẻ lên mức cao không tưởng, hiện là 150.000 đồng/kg; giá sĩ là khoảng 130.000 đồng/kg.

Mức giá này cao gấp 3 đến 5 lần so với thời điểm vào mùa, khi giá chỉ dao động trong khoảng 30.000 – 40.000 đồng/kg (không tính lúc giá dội chợ).

 Vị thế xuất siêu và báo động về  ổn định nguồn cung

 Mặc dù con số nhập khẩu ớt là rất lớn, cần nhìn nhận rằng Việt Nam vẫn duy trì vị thế là nước xuất siêu về ớt.

Trong 10 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu được 95,2 triệu USD ớt các loại, tăng 21,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Điều này cho thấy, về tổng thể, khả năng sản xuất của Việt Nam vẫn vượt trội nhu cầu nội địa. Tuy nhiên, việc chi 23,5 triệu USD chỉ ra rằng: ngành trồng ớt nội địa chưa có khả năng tự chủ nguồn cung tuyệt đối và rất dễ bị tổn thương tại những thời điểm chịu ảnh hưởng của thiên tai như mưa bão. Việc nhập khẩu chỉ là giải pháp tình thế để bình ổn thị trường khi hàng nội địa bị hụt.

 “Cháy lan”

Tình trạng nhập khẩu mạnh không chỉ giới hạn ở ớt. Một số mặt hàng nông sản vốn là lợi thế và chủ lực xuất khẩu của Việt Nam cũng chứng kiến sự gia tăng nhập khẩu đáng báo động trong 10 tháng đầu năm 2025: Dừa nhập khẩu tăng 342%; cau tăng 312%; sầu riêng tăng 146%.

Những con số này cho thấy một xu hướng chung: Biến động thời tiết và những hạn chế trong hệ thống canh tác, bảo quản, dự trữ đang khiến nhiều mặt hàng nông sản chiến lược của Việt Nam không thể đảm bảo nguồn cung ổn định quanh năm, buộc phải tìm đến nguồn cung từ nước ngoài để duy trì thị trường, ngay cả khi tổng thể vẫn là nước xuất siêu.