Cháy nổ không chừa những cơn mưa

Đến nay, đã một tháng trôi qua, nhiều người vẫn chưa thể nào quên vụ cháy ở chung cư Độc Lập, cướp đi 8 mạng người trong tức tưởi. Trước đó chưa đầy một tháng, một cơ sở sửa chữa điện lạnh tại quận 12 cũng bốc cháy khiến một người tử vong. Sau đó, không lâu, một nhà xưởng nhựa rộng 1.700m² ở Củ Chi phát hỏa giữa lúc trời mưa, phải huy động hàng chục chiến sĩ mới khống chế được ngọn lửa...

Điểm chung của những vụ cháy này là đều diễn ra giữa mùa mưa. Đây là thời điểm dễ xảy ra tình trạng chủ quan nhất trong phòng cháy chữa cháy. Trên thực tế, chỉ trong 2 tháng đầu mùa mưa (tháng 6 và 7/2025), TP.HCM đã xảy ra ít nhất 4 vụ cháy lớn có thiệt hại nghiêm trọng.

Thông thường, khi ba yếu tố: chất cháy - nguồn nhiệt và oxy “liên kết” với nhau thì sẽ xảy ra cháy. Do đó, vào mùa mưa, nhiều người nhầm tưởng rằng yếu tố về nguồn nhiệt không có hoặc không đáng kể. Song trên thực tế, mùa mưa lại xảy ra rất nhiều vụ chập điện - tạo ra nguồn nhiệt nên vẫn xảy ra cháy như thường.

Số liệu thống kê cho thấy, năm 2023, trong 6 tháng mùa mưa (từ tháng 6 đến tháng 11), TP.HCM ghi nhận 133 vụ cháy, chiếm gần một nửa số vụ cháy của cả năm. Năm 2022, cũng trong mùa mưa, thành phố xảy ra 138 vụ. Trong khi đó, mùa khô đầu năm (từ tháng 1 đến hết tháng 5) lần lượt ghi nhận 141 vụ (năm 2023) và 146 vụ (năm 2022)...

Những con số “không biết nói dối” - mùa mưa không hề là khoảng thời gian "an toàn cháy nổ" như nhiều người vẫn tưởng. Trái lại, với độ ẩm cao, nền nhiệt không ổn định, thiết bị điện bảo trì kém, hệ thống điện âm tường, ổ cắm ẩm ướt, dây điện bị oxy hóa sau mưa… lại càng khiến nguy cơ chập cháy tăng cao. Tất cả các yếu tố này làm cho nước mưa trở thành “chất xúc tác” có thể gây cháy nổ bất cứ lúc nào.

Thậm chí, những vụ cháy nghiêm trọng về hậu quả lại thường rơi vào mùa mưa. Như vụ cháy căn nhà khóa trái ở quận 11 năm 2022 làm 6 người thiệt mạng - xảy ra đúng vào tháng 9, giữa cao điểm mùa mưa. Hay vụ cháy nhà dân 3 tầng ở quận 5 năm ngoái khiến 4 người tử vong - cũng diễn ra vào tháng 10. Đặc biệt là các vụ cháy xảy ra trong đêm, thường gây ra những hậu quả nặng nề vì “trở tay không kịp”.

Trở lại nguyên nhân gây cháy nổ ở TP. HCM, chủ yếu vẫn là hệ thống điện - chiếm đến 60 - 70% vụ cháy trong cả hai mùa. Song, trong mùa mưa, yếu tố điện bị che lấp bởi tâm lý chủ quan: nghĩ rằng "trời ẩm rồi, không sao đâu". Chính sự chủ quan đó mới thật sự nguy hiểm.

Một điểm đáng lo nữa là vào mùa mưa - trời mát, người dân có xu hướng "đóng kín" không gian - đóng cửa sổ, cửa chính, chống mưa tạt, chống muỗi. Điều này vô tình khiến căn nhà biến thành hộp kín, rất khó thoát khi có cháy. Nạn nhân trong các vụ cháy nhà dân vào mùa mưa hầu hết đều tử vong vì không kịp thoát thân

Cháy nổ không chọn mùa, nhưng sự chủ quan thì có. Chúng ta thường thấy nhiều chiến dịch phòng cháy vào mùa khô, nhưng lại ít khi cảnh báo sâu vào mùa mưa. Vì thế, việc truyền thông, nhắc nhở về an toàn điện, an toàn thiết bị trong điều kiện ẩm ướt nên được làm mạnh hơn. Thậm chí truyền thông cần đồng loạt như chống ngập, chống sốt xuất huyết.

Để giảm thiểu rủi ro, mỗi gia đình, cơ sở sản xuất nên chủ động kiểm tra toàn bộ hệ thống điện vào đầu mùa mưa - từ dây dẫn, ổ cắm, đến các thiết bị điện âm tường. Cần thay thế các thiết bị đã cũ, bị rò rỉ, sử dụng phích cắm, ổ cắm có nắp đậy chống ẩm. Tránh đặt ổ điện gần sàn nhà hoặc nơi dễ bị nước mưa tạt. Với nhà ở, nên lắp thêm thiết bị báo cháy, đặc biệt là trong các không gian khép kín. Đồng thời, luôn giữ lối thoát hiểm thông thoáng, hạn chế việc đóng kín tất cả các cửa - nhất là vào ban đêm.

Với những căn hộ cao tầng hoặc nhà ống, việc trang bị mặt nạ chống khói, đèn pin, bình chữa cháy mini cũng là điều cần thiết. An toàn phòng cháy không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng - mà bắt đầu từ chính từng ổ cắm, từng cánh cửa trong mỗi ngôi nhà.

Phòng cháy chữa cháy, đừng để bị đánh lừa chỉ bởi những cơn mưa.