Châu Á chi hàng tỷ USD 'hạ nhiệt' cú sốc giá dầu
Làn sóng tăng giá năng lượng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang buộc nhiều quốc gia châu Á phải tung ra các gói hỗ trợ quy mô lớn, từ trợ giá trực tiếp, cắt giảm thuế đến kiểm soát tiêu dùng nhằm giảm áp lực lên nền kinh tế và đời sống người dân.
Trong bối cảnh giá dầu toàn cầu leo thang do xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran, các nền kinh tế châu Á vốn phụ thuộc lớn vào nguồn cung dầu từ Trung Đông, đang đối mặt với nguy cơ lạm phát gia tăng và chi phí sản xuất leo thang. Trước sức ép đó, nhiều chính phủ trong khu vực đã nhanh chóng triển khai các biện pháp can thiệp mạnh mẽ để ổn định thị trường.
Nhật Bản: Quyết liệt giữ “neo giá” xăng dầu
Nhật Bản tiếp tục thể hiện vai trò tiên phong trong kiểm soát giá nhiên liệu khi chi khoảng 800 tỷ Yên (khoảng 5,02 tỷ USD) từ quỹ dự phòng để trợ giá xăng dầu. Mục tiêu là duy trì mức giá trung bình khoảng 170 Yên/lít, qua đó hạn chế tác động lan tỏa tới chi phí vận tải và tiêu dùng.
Tuy nhiên, áp lực ngân sách là không nhỏ khi chi phí duy trì chính sách này có thể lên tới 300 tỷ Yên mỗi tháng.
Hàn Quốc: Kích hoạt “lá chắn tài khóa”
Chính phủ Hàn Quốc đề xuất gói ngân sách bổ sung trị giá 26,2 nghìn tỷ Won (khoảng 17,3 tỷ USD), tập trung hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương như người thu nhập thấp, thanh niên và doanh nghiệp.
Đáng chú ý, đây là lần thứ hai trong chưa đầy một năm Hàn Quốc phải tung ra gói hỗ trợ khẩn cấp, cho thấy áp lực từ biến động giá năng lượng đang ngày càng gia tăng. Dự kiến, Quốc hội Hàn Quốc sẽ thông qua kế hoạch này vào ngày 10/4 tới.
Indonesia: Kết hợp trợ giá và kiểm soát tiêu dùng
Quốc đảo Indonesia lựa chọn cách tiếp cận “hai mũi nhọn” khi vừa tăng mạnh trợ cấp năng lượng, vừa kiểm soát tiêu thụ nhiên liệu. Khoản ngân sách lên tới 381,3 nghìn tỷ Rupiah (khoảng 22,4 tỷ USD) được phân bổ để giữ giá điện và nhiên liệu ở mức hợp lý.
Song song, chính phủ nước này áp dụng hạn mức mua xăng tối đa 50 lít/ngày/xe, duy trì giá nhiên liệu trợ cấp và xem xét điều chỉnh giá đối với nhiên liệu thương mại.
Các biện pháp tiết kiệm năng lượng cũng được đẩy mạnh, bao gồm làm việc từ xa vào cuối tuần và cắt giảm một số chương trình phúc lợi tiêu tốn ngân sách.
Philippines: Chủ động đảm bảo nguồn cung
Thay vì tập trung vào trợ giá, Philippines ưu tiên đảm bảo nguồn cung thông qua việc kích hoạt quỹ khẩn cấp 20 tỷ Peso (khoảng 329,75 triệu USD).
Chính phủ nước này dự kiến mua tới 2 triệu thùng nhiên liệu, bao gồm sản phẩm lọc dầu và khí hóa lỏng (LPG), nhằm giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung trong nước.
Thái Lan: Chuẩn bị gói hỗ trợ đa tầng
Thái Lan đang xây dựng một loạt biện pháp ứng phó, dự kiến trình nội các trong tháng 4. Các giải pháp bao gồm giảm thuế dầu, hỗ trợ tài chính cho quỹ bình ổn giá và mở rộng các chính sách trợ cấp.
Bên cạnh đó, chính phủ Thái Lan cũng đẩy mạnh các chiến dịch tiết kiệm năng lượng, kêu gọi người dân thay đổi thói quen tiêu dùng như đi chung xe và giảm sử dụng điện.
Việt Nam: Linh hoạt chính sách thuế
Việt Nam là một trong những quốc gia linh hoạt về chính sách thuế, theo đó Việt Nam đã lựa chọn công cụ thuế để điều tiết thị trường khi tạm dừng thu thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế nhập khẩu đối với xăng dầu và nhiên liệu hàng không.
Chính sách này giúp hạ nhiệt giá nhiên liệu trong ngắn hạn, mặc dù điều này khiến ngân sách giảm thu khoảng 7,2 nghìn tỷ Đồng mỗi tháng. Khả năng gia hạn đến hết tháng 6 cho thấy dư địa chính sách vẫn đang được cân nhắc linh hoạt.
Malaysia: Gia tăng mạnh chi ngân sách
Malaysia đang chi khoảng 4 tỷ Ringgit (gần 1 tỷ USD) mỗi tháng để duy trì giá nhiên liệu ổn định, một mức tăng đột biến so với trước đây.
Ngoài trợ giá, chính phủ Malaysia còn hỗ trợ trực tiếp cho các doanh nghiệp vận tải và triển khai làm việc từ xa trong khu vực công nhằm tiết giảm chi phí năng lượng.
Ấn Độ: Cân đối giữa giảm thu và tăng thu
Ấn Độ giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và dầu diesel để hỗ trợ người dân, chấp nhận giảm thu ngân sách khoảng 70 tỷ Rupee mỗi hai tuần.
Đồng thời, nước này cũng áp dụng thuế lợi nhuận bất thường đối với nhiên liệu hàng không và xuất khẩu diesel nhằm bù đắp nguồn thu, đây là một cách tiếp cận cân bằng giữa hỗ trợ và ổn định tài khóa.
Úc: Hỗ trợ kép cho người dân và doanh nghiệp
Chính phủ Úc giảm một nửa thuế nhiên liệu và phí đường bộ trong 3 tháng, với tổng chi phí khoảng 2,55 tỷ AUD.
Đáng chú ý, nước này còn triển khai gói vay không lãi suất trị giá 1 tỷ AUD cho các ngành thiết yếu như vận tải và sản xuất phân bón, giúp duy trì chuỗi cung ứng trong bối cảnh chi phí tăng cao.
New Zealand: Hỗ trợ trực tiếp hộ gia đình
New Zealand tập trung hỗ trợ trực tiếp người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp, thông qua khoản trợ cấp 50 NZD mỗi tuần từ tháng 4. Dù quy mô không quá lớn, chính sách này được đánh giá là thiết thực, giúp giảm áp lực chi tiêu trong bối cảnh giá nhiên liệu leo thang.
Nhìn chung, từ Đông Bắc Á đến Đông Nam Á và châu Đại Dương, có thể thấy một điểm chung là các chính phủ đều đang gia tăng can thiệp để “giảm sốc” giá dầu. Tuy nhiên, mỗi quốc gia lại lựa chọn cách tiếp cận khác nhau, tùy thuộc vào dư địa ngân sách và cấu trúc nền kinh tế.
Trong ngắn hạn, các biện pháp này giúp kìm hãm đà tăng giá và ổn định tâm lý thị trường. Nhưng về dài hạn, áp lực lên ngân sách và bài toán an ninh năng lượng sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với khu vực.
Theo Reuters
