Chăn nuôi bò sữa nhỏ lẻ đối mặt nhiều thách thức
Quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ, hạn chế vốn đầu tư và áp dụng kỹ thuật, năng suất và chất lượng sữa chưa đồng đều, chi phí nuôi bò tăng, áp lực từ chất thải chăn nuôi…
Đây là những thách thức được đại diện Công ty TNHH FrieslandCampina Việt Nam (FCV) đưa ra trong một hội thảo thuộc khuôn khổ triển lãm quốc tế về chăn nuôi, thức ăn chăn nuôi và chế biến thịt tại Việt Nam.
Chăn nuôi bò sữa nhỏ lẻ thu hẹp dần
Thực tế, nhiều vùng nuôi bò sữa theo quy mô hộ gia đình khu vực ngoại thành TP.HCM những năm gần đây có xu hướng giảm mạnh do tốc độ đô thị hóa nhanh, khiến diện tích trồng cỏ thu hẹp, chi phí chăn nuôi tăng cao. TP.HCM từng được xem là thủ phủ chăn nuôi bò sữa cả nước, nhưng một thống kê đã chỉ ra, trong 10 năm 2015 - 2025, tổng đàn đã giảm 68,19% và giảm 72,64% số hộ chăn nuôi. Tổng đàn bò sữa của TP.HCM năm 2025 là 37.288 con, được nuôi tại 2.645 cơ sở chăn nuôi và 1 trại quốc doanh; trong đó, đàn bò sữa cái là 24.000 con (chiếm 64,36% tổng đàn bò sữa).
Không chỉ riêng TP.HCM, theo thạc sĩ Hồ Mộng Hải – Phó Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y vùng Miền Nam, Cục Chăn nuôi và Thú y Việt Nam, đàn bò sữa Việt Nam có xu hướng giảm nhẹ trong khoảng 2 năm gần đây. Cụ thể, năm 2024, tổng đàn là 325.700 con, đến năm 2025 giảm còn 321.800 con.
Tuy nhiên sản lượng sữa tươi lại tăng từ mức hơn 1,23 triệu tấn năm 2024 lên hơn 1,3 triệu tấn, tang 5,5%. Theo ông Hải đánh giá, sữa tăng khi số bò cái sữa giảm chứng tỏ hiệu quả cá thể cải thiện. Ưu tiên vùng có thức ăn, làm mát, doanh nghiệp thu mua, ưu tiên năng suất cá thể.
Đưa nông hộ vào chuỗi
Về giải pháp, đại diện FCV cho rằng, để chăn nuôi bò sữa nhỏ lẻ phát huy hiệu quả, doanh nghiệp này đã và đang xây dựng chuỗi giá trị chăn nuôi bò sữa nông hộ. Trong đó, đầu vào của chuỗi là các công ty sản xuất thức ăn gia súc; khâu sản xuất sẽ là hộ nông dân, hượp tác xã, điểm làm lạnh sữa thu từ các nông hộ; nhà máy chế biến và khâu tiêu thụ (cửa hàng, siêu thị, xuất khẩu). Toàn bộ chuỗi sẽ được hỗ trợ và thúc đẩy bởi chương trình phát triền ngành sữa của FCV.
Theo lý giải của vị này, mỗi mắt xích tham gia đều phải cùng tạo ra giá trị và cùng được hưởng lợi. Nông hộ là trung tâm của chuỗi nên cần được hỗ trợ để hoạt động hiệu quả. Doanh nghiệp cam kết thu mua đảm bảo đầu ra ổn định, đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật, loại bỏ các chi phí trung gian nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị.
“Một hộ nông dân mạnh sẽ tạo ra nguồn sữa chất lượng; hàng nghìn hộ nông dân mạnh sẽ tạo nên một ngành chăn nuôi bò sữa nông hộ bền vững”, vị này nhấn mạnh.
