Cánh tay robot nối liền 2 bệnh viện cách nhau ngàn cây số
Lần đầu tiên, các chuyên gia Bệnh viện Trung ương Huế thực hiện chương trình phẫu thuật robot thực nghiệm từ xa, kết nối hai hệ thống robot tại Huế và TP.HCM. Những thao tác phẫu thuật được truyền qua mạng 5G chuyên dụng, mở ra hướng tiếp cận mới trong đào tạo, hướng dẫn và chuyển giao kỹ thuật ngoại khoa hiện đại.
Điều khiển robot phẫu thuật xuyên khoảng cách
Trong khuôn khổ chương trình đào tạo phẫu thuật robot diễn ra từ ngày 30/10 đến 4/11/2026, Bệnh viện Trung ương Huế lần đầu tổ chức thực nghiệm phẫu thuật robot từ xa với hai hệ thống robot Kangduo SR2000 đặt tại Bệnh viện và Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh (TP.HCM). Hai điểm cầu cách nhau gần 1.000km, được kết nối để thực hiện các thao tác phẫu thuật trên động vật thực nghiệm.
Điểm đáng chú ý của chương trình là khả năng điều khiển robot phẫu thuật từ một địa điểm khác, thay vì phẫu thuật viên phải trực tiếp có mặt tại phòng mổ nơi đặt hệ thống robot. Các chuyên gia của Bệnh viện đã triển khai những thao tác phẫu thuật robot từ xa, đồng thời hướng dẫn các học viên tiếp cận kỹ thuật này.
Tại hai điểm cầu, các thao tác điều khiển được truyền qua mạng 5G chuyên dụng có độ trễ thấp, kết hợp hình ảnh 3D độ nét cao. Hệ thống robot tiếp nhận tín hiệu và thực hiện các thao tác phẫu tích, cắt đốt, khâu nối trên mô hình động vật thực nghiệm. Phiên thực hành được điều phối trực tuyến bởi PGS.TS. Nguyễn Thanh Xuân và TS.BS. Hồ Văn Linh cùng ê-kíp kỹ thuật chuyên sâu của Bệnh viện Trung ương Huế.
Các kỹ thuật được thực hiện trong chương trình gồm cắt túi mật, cắt gan bán phần, nối vị tràng, cắt thận bán phần và toàn phần... Bên cạnh các phiên thực nghiệm từ xa, học viên còn trực tiếp thực hành những kỹ thuật phẫu thuật robot khác tại phòng mổ thực nghiệm của Bệnh viện.
Cần nhấn mạnh, đây là chương trình thực nghiệm trên động vật, chưa phải phẫu thuật từ xa trên người bệnh. Tuy vậy, việc kết nối và điều khiển hệ thống robot ở khoảng cách gần 1.000 km là một bước thử nghiệm đáng chú ý, cho thấy tiềm năng ứng dụng công nghệ viễn thông trong lĩnh vực ngoại khoa.
Trên thế giới, phẫu thuật từ xa (Telesurgery) đang được nghiên cứu và phát triển cùng với những tiến bộ của công nghệ robot, truyền dẫn dữ liệu và mạng viễn thông tốc độ cao. Việc đưa phương thức này vào đào tạo thực nghiệm có thể giúp mở rộng khả năng hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ giữa các cơ sở y tế mà không phụ thuộc hoàn toàn vào khoảng cách địa lý.
Mở rộng không gian đào tạo và chuyển giao kỹ thuật
Chương trình đào tạo phẫu thuật robot của Bệnh viện Trung ương Huế thu hút 25 học viên học trực tiếp và gần 200 học viên tham gia trực tuyến. Các học viên, chuyên gia và phẫu thuật viên đến từ nhiều cơ sở y tế trên cả nước, trong đó có Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Đại học Y Dược TP.HCM, Đại học Y Dược Cần Thơ, Bệnh viện Đa khoa Nghệ An, Shing Mark, Đa khoa Xuyên Á, các bệnh viện quân đội và nhiều cơ sở y tế khác.
BSCKII. Ngô Thị Thanh Thảo, Bệnh viện Hùng Vương (TP.HCM), cho biết trong 6 ngày đào tạo, các học viên được giảng dạy lý thuyết, trao đổi chuyên môn và thực hành trên động vật với quy trình gây mê tương tự trên người bệnh. Thời gian học tập kéo dài từ 8 giờ sáng đến 21-22 giờ mỗi ngày, tạo điều kiện để các phẫu thuật viên rèn luyện kỹ năng và tiếp cận sâu hơn với công nghệ robot.
Theo BSCKII. Ngô Thị Thanh Thảo, sau khóa học, bà nhận thấy kỹ năng của bản thân được cải thiện rõ rệt, có thể tự tin thực hiện những ca phẫu thuật robot đơn giản.
Việc tổ chức đào tạo kết hợp trực tiếp và trực tuyến, đặc biệt là thực nghiệm điều khiển robot từ xa, cho thấy một hướng phát triển mới trong hoạt động đào tạo y khoa. Thay vì chỉ tập trung học viên tại một địa điểm, các cơ sở y tế có thể tham gia tiếp nhận kiến thức, quan sát thao tác và trao đổi chuyên môn thông qua hệ thống kết nối từ xa.
Với Bệnh viện Trung ương Huế, dấu mốc này không chỉ nằm ở việc tiếp cận một phương thức ứng dụng công nghệ mới mà còn thể hiện năng lực tổ chức đào tạo, hướng dẫn và chuyển giao các kỹ thuật ngoại khoa chuyên sâu. Đây cũng là cơ sở để Bệnh viện tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình kết nối và hỗ trợ chuyên môn giữa các cơ sở y tế.
