BS Trương Hữu Khanh: Đa số trẻ đuối nước đều biết bơi - phòng ngừa quan trọng hơn kỹ năng

Theo thống kê, tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 370 ngàn trẻ em bị tai nạn thương tích và có khoảng 8 ngàn trẻ em tử vong. Chỉ trong hơn 1 tháng hè vừa qua thôi, không ít vụ tai nạn, thương tích đau lòng đã xảy ra với trẻ em trên cả nước.

Sợ nhất là đuối nước!

Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, thông thường mùa hè là mùa của nguy cơ tai nạn thương tích và dịch bệnh cho trẻ em. Bởi đây là thời điểm các con được nghỉ học, được đi chơi xa, được gửi về quê với ông bà… Lẽ ra đây là mùa vui nhất, nhưng trong không gian mới lạ đó, trẻ sẽ đối diện nhiều nguy cơ tai nạn, thương tích và dịch bệnh khác nhau, tùy theo lứa tuổi và địa điểm.

Trong đó, sợ nhất là trẻ bị chết đuối, vì mùa hè nắng nóng, trẻ thường đi tắm biển, tắm hồ. Thứ hai là lo trẻ đi chơi rừng bị ong đốt, thứ ba là tai nạn liên quan các phương tiện giao thông.

Riêng với trẻ nhỏ chập chững biết đi thì lo trẻ bị bỏng khi chơi tại nhà. Khác với ở trường học, có thầy cô, bảo mẫu với các trang thiết bị đồ dùng học tập sắp xếp khoa học, ngăn nắp, an toàn; thì không gian ở những nơi trẻ đến vui chơi trong hè, dẫu có là nhà ông bà nội ngoại, hay chính nhà mình, thì cũng hoàn toàn mới lạ với nhiều khoảng không gian trẻ chưa khám phá hết.

Xem thêm: Con vô ơn - nỗi đau của cha mẹ và lời cảnh tỉnh cho xã hội

Thêm nữa, mùa hè cũng là mùa của những loại dịch bệnh như tay chân miệng, sốt xuất huyết… Các con đi chơi, ăn uống lung tung, còn có nguy cơ ngộ độc thức ăn…

Có những tai nạn của trẻ con mà người lớn không bao giờ nghĩ ra!

Ví dụ như đứa bé bị té, cắm đầu vô xô nước hoặc bị kẹt vào thanh vịn cầu thang, ghế ngồi… Bác sĩ Trương Hữu Khanh khẳng định: “Chuyện chết đuối tại nhà không hề hiếm. Đừng nói do nhà có hồ bơi, chỉ cần nhà có hồ cá hay một lu nước trong nhà tắm… tất cả đều là nguy cơ cho con. Để tránh tai nạn đau lòng này, theo tôi, đừng có để cái gì trữ nước trong nhà nếu mà nhà có trẻ con. Thứ nhất là không cho trẻ vô nhà tắm một mình. Thứ hai, là trong nhà tắm đó hoàn toàn không có cái gì đựng nước. Theo tôi quan sát, hiện nay chúng ta có vòi nước hết rồi.

Còn nếu nhà có hồ cá thì chắc chắn phải dạy và canh, không cho đứa trẻ tới gần hồ cá. Với trẻ con, một khi té nằm sấp xuống thì nó không tự ngồi dậy được. Chúng ta hay nghĩ chết đuối là nước phải ngập cả người mới chết đuối. Nhưng với trẻ em, chỉ cần nước ngập cái mũi thôi, bé sẽ chết liền.

Xem thêm: TS Lê Thị Linh Trang: 'Họp lớp, đừng biến thành... họp lại tình xưa'

Thứ hai, khi trẻ cắm đầu xuống (vô xô, vô lu…) thì trẻ không tự kéo lên được. Mà con nít thì mức độ khám phá rất nhiều, con thấy cái gì lạ là nhào tới thôi. Cho nên phòng ngừa là trên hết. Nhà có con chập chững biết đi, thì phải sắp xếp những các đồ dùng hợp lý. Đôi khi chỉ cần bé giật 1 cái góc khăn trải bàn thì bình thủy nó cũng sẽ có nguy cơ ập xuống”.

Bác sĩ Khanh cảnh báo: “Trẻ con rất tò mò. Nên chuyện trẻ đu lên cái cửa này cái bàn kia, giật kéo khăn trải bàn… chỉ để “thử coi trên cao ấy có gì không” là chuyện bình thường. Lần đầu làm không được, trẻ sẽ tò mò làm tiếp lần 2, lần 3… Nếu người lớn không chú ý sắp xếp những vật dụng trên kệ tủ, mặt bàn… chắc chắc sẽ gây nguy hiểm cho con trẻ”.

Với chuyện trẻ hay bị kẹt, kẹp đầu vào các vật dụng trong nhà hoặc ở nơi công cộng cũng vậy. Chỉ vì tò mò thôi, trẻ chui vào và chui ra không được. Lúc này phụ huynh phải bình tĩnh. Nếu trẻ ở nguyên vị trí đó, trẻ chỉ khó chịu chứ không sao cả. Nhưng nếu chúng ta kéo con ra sai tư thế, sẽ gây tổn thương đốt sống cổ. Việc “cấp cứu” con lúc này chính là phải nhìn tư thế khi con chui vào thế nào để giúp xoay con trở ra đúng tư thế đó.

Không chỉ là ghế, thành cầu thang, mà cái mép giường vè nệm có khe hở cũng là 1 trong những nơi các bé thích và hay bị kẹp đầu vào. Cho nên, nếu nhà chúng ta có những khoảng hở nguy hiểm đó, bắt buộc phải lấp đi ngay.

Tính tò mò, ham khám phá này của trẻ còn gây nguy hiểm cho trẻ ở một nơi nữa là trong các kệ đồ dùng, hàng hóa tại siêu thị. Bạn vừa dời mắt đi, đôi khi đã thấy con kẹt giữa đồng hàng hóa mất rồi.

Trẻ con phải khám phá để phát triển trí tuệ và việc chui đầu vào các nơi, tò mò với cái này cái kia, đều là phản xạ bình thường của trẻ. Nên trông con, là không dời mắt khỏi tầm quan sát con. Và đừng chủ quan con không làm được chuyện đó (như không lấy được, không với tới, không trèo được…). Trẻ sẽ làm được!

Xem thêm: Chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Mỹ Hạnh: Khi trẻ nói ghét ba mẹ - đó có thể là tín hiệu cầu cứu

Giữ con trong vòng an toàn không phải là giữ khư khư

Tuy nhiên, như bác sĩ Trương Hữu Khanh nói, nguy cơ nhìn đâu cũng thấy, nhưng không phải vì thế mà chúng ta quyết định không cho trẻ vui chơi. Đó là quyền của các con mà!

Ông đơn cử: “Bởi vì có bắt trẻ ở nhà đi nữa mà tới mùa dịch bệnh nó cũng… lây! Khi đi chơi, nguy cơ lây nhiều hơn một chút thôi. Quan trọng là cách phòng ngừa.

Mùa hè là dịp nguy cơ lây lan dịch bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết tăng cao. Vậy thì ngừa cho trẻ: bôi kem chống muỗi, tránh cho trẻ tiếp xúc những nguồn lây bệnh, mang khẩu trang, rửa tay; diệt lăng quăng quanh nhà… Loại bệnh có thuốc tiêm ngừa thì đưa trẻ đi tiêm; dạy con ăn uống cẩn thận, nếu có thể mang theo đồ ăn từ nhà, tránh ăn hàng quán ven đường để phòng nguy cơ tiêu chảy, ngộ độc…

Bác sĩ Trương Hữu Khanh gửi lời khuyên cùng cha mẹ, trước khi cho con đi du lịch, chúng ta phải tìm hiểu khu du lịch đó có bao nhiêu mối nguy cho con. Đồng thời, chỉ đứa trẻ biết cái nào là nguy hiểm, cái nào là không được chơi, cái nào là không được đến gần; dạy con nhớ các số điện thoại cần thiết của ba mẹ, của các tổng đài 111, 113, 115… Hướng dẫn các con biết kêu cứu. Quan trọng là dạy từ từ và luôn luôn nhắc lại.

Trẻ con dù rất hứng thú khám phá, nhưng nếu thực hiện đúng lời dạy của ba mẹ, người lớn, thì chắc chắn trẻ sẽ an toàn. Đặc biệt, khi con đi chơi chung với nhóm bạn, cần dạy con cùng các bạn phải bảo vệ nhau và bảo vệ bản thân trước những tai nạn có thể xảy ra. Đừng chủ quan con biết bơi mà cho con đi tắm ao hồ, sông biển mà không lo lắng gì. Nên nhớ, đa số những đứa trẻ đuối nước đều biết bơi. Trẻ gặp nạn là bởi vì trẻ không hiểu được bơi chỗ đó là nguy hiểm.

NHỮNG LƯU Ý ĐỂ CON CÓ MÙA HÈ VUI TƯƠI, KHỎE MẠNH AN TOÀN

Mùa hè là thời điểm trẻ em thường xuyên đi chơi, tham gia các hoạt động ngoài trời, do đó các nguy cơ tai nạn và bệnh tật cũng gia tăng. Cha mẹ cần nâng cao cảnh giác, chú ý quan sát, sắp xếp môi trường an toàn và dạy trẻ các kỹ năng tự bảo vệ để bảo đảm an toàn cho con em mình. Dưới đây là những điều cần lưu ý:

Các loại tai nạn thường gặp mùa hè

- Đuối nước: Đây là nguy cơ lớn nhất, đặc biệt khi trẻ đi chơi ở hồ bơi hoặc các nguồn nước khác.

- Bị ong đốt: Khi trẻ chơi ở trong rừng hoặc các khu vực có nhiều ong.

- Tai nạn giao thông: Khi trẻ đi xe, đặc biệt là té ngã.

- Bỏng: Khi trẻ ở nhà không được giám sát cẩn thận.

- Ngộ độc thức ăn: Do ăn uống không an toàn khi đi chơi xa.

- Kẹt đầu, kẹt tay chân: Các tai nạn có thể xảy ra do trẻ tò mò, thích khám phá.

Các bệnh lây nhiễm thường gặp mùa hè

- Tay chân miệng

- Sốt xuất huyết

- Tiêu chảy, cảm cúm

Biện pháp phòng ngừa

Trong nhà

- Không để các vật dụng chứa nước, đặc biệt là phòng tắm.

- Cất giữ an toàn các vật dụng, đồ dùng có thể gây nguy hiểm.

- Sắp xếp các đồ vật hợp lý, tránh trẻ có thể với tới và gây tai nạn.

- Giám sát chặt chẽ trẻ, không để trẻ một mình.

- Dạy trẻ về các nguy hiểm và cách tự bảo vệ.

Khi đi chơi

- Tìm hiểu trước về địa điểm, các nguy cơ tai nạn có thể xảy ra.

- Dạy trẻ về các nguy hiểm và cách tự bảo vệ.

- Giám sát chặt chẽ trẻ, không để trẻ tự do khám phá.

- Nếu cho trẻ đi cắm trại, trại hè thì nên lựa chọn nơi uy tín, có hướng dẫn an toàn.

Sơ cứu khi xảy ra tai nạn

- Quan sát xem trẻ có bị ảnh hưởng đến cổ không, nếu có không được di chuyển.

- Nếu không ảnh hưởng đến cổ, hãy bình tĩnh sơ cứu vết thương, cố định nếu có gãy xương.

- Gọi ngay số cấp cứu 115 hoặc các số điện thoại khẩn cấp khác.

Các số điện thoại cần nhớ

- 111 - Tổng đài bảo vệ trẻ em quốc gia

- 113 - Tổng đài an ninh trật tự

- 114 - Cứu hòa, cháy nổ

- 115 - Cấp cứu y tế

- Số điện thoại của gia đình, giáo viên chủ nhiệm

Đoàn Quý (ghi)

Xem thêm: Bác sĩ Trương Hữu Khanh: 'Môn Pickleball đang thiếu nền tảng y học thể thao!'