Bán lẻ đua mở rộng về nông thôn | Bài 2: Cơ hội cho nông sản địa phương
Việc các nhà bán lẻ tăng tốc mở mạng lưới về nông thôn đang mở thêm cơ hội cho nông sản địa phương nâng cao giá trị và từng bước đi sâu vào chuỗi cung ứng chuyên nghiệp.
Rộng đường cho nông sản, thực phẩm địa phương
Ông Nguyễn Anh Đức, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, đánh giá sự mở rộng của hệ thống bán lẻ hiện đại về nông thôn có thể tạo tác động đối với sản phẩm nông nghiệp theo hai hướng.
Thứ nhất, sự phát triển của các kênh phân phối sẽ thúc đẩy giao thương hàng hóa giữa các địa phương, các vùng trồng khác nhau trong cả nước. Một sản phẩm nông nghiệp được sản xuất tại một vùng có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng ở những khu vực khác, thay vì chủ yếu tiêu thụ quanh vùng sản xuất.
Thứ hai, hệ thống bán lẻ hiện đại sẽ góp phần định hình lại việc chuẩn hóa chất lượng nông sản. Khi tham gia những kênh phân phối này, sản phẩm của người dân tại khu vực nông thôn sẽ phải được chuẩn hóa, nâng chất lượng và dần tiệm cận với các sản phẩm đang được tiêu thụ tại những khu vực thành thị, đô thị phát triển. Xa hơn, sản phẩm có thể từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn cần thiết để xuất khẩu.
Thực tế, cùng với việc mở rộng mạng lưới về các địa phương, một số hệ thống bán lẻ cũng đang tăng kết nối với nhà cung cấp, hợp tác xã và vùng sản xuất tại chỗ. Điều này giúp nông sản địa phương không chỉ được tiêu thụ ngay tại nơi sản xuất mà còn có khả năng đi theo mạng lưới của nhà bán lẻ đến những thị trường khác.
Tại Saigon Co.op, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng giám đốc Saigon Co.op, cho biết, trong nhiều năm nay, hệ thống bán lẻ Saigon Co.op ở các địa phương đều ‘rộng cửa’ chào đón nông sản địa phương thông qua các chính sách ưu tiên quầy kệ, diện tích trưng bày cũng như các hoạt động quảng bá ngay tại điểm bán.
Chương trình tiêu thụ vải Thanh Hà là một ví dụ. Tháng 5/2026, Saigon Co.op đưa 300 tấn vải Thanh Hà vào hơn 800 điểm bán trên cả nước, đồng thời ký kết hợp tác với các doanh nghiệp, hợp tác xã tại Hải Phòng. Hoạt động thu mua được triển khai cùng các khâu vận chuyển và bảo quản nhằm rút ngắn thời gian đưa hàng từ vùng trồng đến người tiêu dùng.
Cách tiếp cận hàng hóa địa phương cũng được Central Retail triển khai tại hệ thống GO!, Big C. Theo doanh nghiệp, khoảng 50% sản lượng thực phẩm tươi sống được thu mua tại các vùng miền gần vị trí siêu thị. Central Retail đồng thời triển khai hình thức thu mua nông sản trực tiếp từ nông dân, hợp tác xã với mức chiết khấu 0%, các tuần lễ nông sản địa phương, tuần lễ OCOP và chương trình kết nối nông sản vào hệ thống bán lẻ.
Hiện hàng Việt chiếm trên 90% lượng hàng trong hệ thống bán lẻ thực phẩm GO!, Big C. Ngoài thu mua, doanh nghiệp còn tổ chức kết nối nhà sản xuất, nhà cung cấp địa phương, hỗ trợ đào tạo, phân phối, hậu cần và quảng bá sản phẩm tại điểm bán.
Tạo đầu ra ổn định cho doanh nghiệp, hợp tác xã
Ở góc độ doanh nghiệp, việc các chuỗi bán lẻ mở rộng mạng lưới về khu vực nông thôn đang giúp một số nhà cung cấp tiếp cận thêm thị trường. Với thế mạnh là các sản phẩm chế biến từ hạt điều, Công ty TNHH Vinahe (phường Phước Bình, TP. Đồng Nai) ghi nhận doanh thu qua kênh siêu thị tăng lên khi mạng lưới bán lẻ tiếp tục mở rộng tại khu vực Đông Nam Bộ và miền Trung.
Ông Nguyễn Hoàng Đạt, Giám đốc Công ty TNHH Vinahe, cho biết sản phẩm của doanh nghiệp hiện được phân phối chủ yếu qua hai hệ thống Co.opmart và WinMart. Khi các hệ thống này mở thêm điểm bán, đặc biệt tại khu vực nông thôn, sản phẩm của Vinahe cũng có cơ hội tiếp cận thêm nhóm khách hàng mà trước đây doanh nghiệp khó tiếp cận trực tiếp.
Theo ông Đạt, doanh thu của Vinahe qua hai hệ thống bán lẻ này có thể tăng khoảng 10–30% cùng với quá trình mở rộng mạng lưới. Nếu trước đây lượng hàng tiêu thụ chủ yếu tập trung tại khu vực thành thị thì khi điểm bán đi sâu hơn về các địa phương, thị trường của doanh nghiệp cũng được mở rộng theo.
Đặc biệt, sự thay đổi không chỉ thể hiện ở doanh thu. Theo ông Đạt, khi tiếp cận thị trường nông thôn, nhà sản xuất cũng phải điều chỉnh mẫu mã, quy cách đóng gói và dung lượng sản phẩm cho phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng. Bao bì lớn, nhỏ được phát triển theo sức mua và nhu cầu thực tế, đồng thời doanh nghiệp phải chuẩn bị khả năng cung ứng với số lượng lớn hơn khi mạng lưới điểm bán tăng lên.
Ông Đạt kỳ vọng tác động này sẽ thể hiện rõ hơn trong mùa Tết, khi người tiêu dùng tại các khu vực ngoài đô thị có thể mua các sản phẩm của doanh nghiệp ngay tại hệ thống bán lẻ gần nơi sinh sống, thay vì thị trường chủ yếu tập trung ở thành thị như trước.
Tương tự, tại Tây Ninh, Hợp tác xã TM-DV Nông nghiệp Phúc Lợi hiện cung cấp dưa lưới cho hệ thống của Saigon Co.op. Với nông sản có thời gian thu hoạch và tiêu thụ ngắn như dưa lưới, việc vào được kênh bán lẻ hiện đại giúp hợp tác xã có đầu ra ổn định hơn, chủ động kế hoạch sản xuất và giảm áp lực tiêu thụ sau thu hoạch.
Ông Phạm Ngọc Hải, Giám đốc HTX Phúc Lợi, cho biết, gần đây hợp tác xã còn được Saigon Co.op hỗ trợ tham gia thí điểm hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm tươi sống.
“Việc truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp người tiêu dùng kiểm tra thông tin sản phẩm qua mã QR mà còn buộc nhà sản xuất quản lý dữ liệu chặt chẽ hơn trong toàn bộ quá trình sản xuất. Đây cũng là nền tảng để hợp tác xã nâng uy tín và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các hệ thống phân phối hiện đại”, ông Hải chia sẻ.
