Ai thực sự hưởng lợi từ 'ba mũi nhọn' của ngành ngân hàng?
Giảm lãi suất, hướng vốn vào sản xuất và cơ cấu lại nợ là ba mũi nhọn đang được ngành ngân hàng triển khai đồng bộ. Trong bối cảnh nền kinh tế phải đi trên sợi dây giữa ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát dưới 4,5% và tăng trưởng GDP, các giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp thở được trong ngắn hạn mà còn đang tái định hình niềm tin vào chu kỳ hồi phục.
Lãi suất & tỷ giá: hạ áp lực chi phí, ổn định kỳ vọng
Điều cốt lõi nhất của chính sách tiền tệ 2025 là giảm mạnh các mức lãi suất điều hành, nhằm định hướng kéo mặt bằng lãi suất cho vay toàn hệ thống xuống mức thấp hơn rõ rệt. Đây là động thái then chốt, trực tiếp cắt giảm chi phí đầu vào và chi phí tài chính cho doanh nghiệp.
Cùng lúc, tỷ giá hối đoái được điều hành ổn định và linh hoạt, giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu giảm rủi ro hối đoái, an tâm hơn khi tính toán kế hoạch giá thành, lợi nhuận và dự trữ ngoại tệ.
Sự ổn định chính sách đã củng cố niềm tin, thu hút dòng vốn lớn chảy mạnh vào sản xuất, kinh doanh và hạ tầng.
Dòng vốn ưu tiên: bơm đúng chỗ, kích hoạt động lực tăng trưởng
Điểm nổi bật là dòng vốn được định hướng tới các lĩnh vực được coi là động lực tăng trưởng.. Ngành ngân hàng đã ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung vốn cho xuất khẩu, công nghệ cao, và các công trình trọng điểm khả thi.
Cùng với đó là các gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn: Gói 18.500 tỷ đồng cho tam nông; khoảng 15.000 tỷ đồng cho nông - lâm - thủy sản, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1 - 2 điểm phần trăm/năm so với bình quân thị trường; 5 nhóm ngành ưu tiên được vay ngắn hạn bằng tiền đồng với lãi suất không quá 4%/năm.
Công cụ lãi suất không đứng một mình. Ngành ngân hàng còn thúc đẩy chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính, giúp giảm chi phí vận hành cho cả ngân hàng lẫn doanh nghiệp. Chỉ riêng 9 tháng đầu 2025, giao dịch qua mã QR tăng 61,63% về số lượng và 150,67% về giá trị – cho thấy tốc độ luân chuyển dòng tiền được cải thiện mạnh mẽ, qua đó gián tiếp giảm chi phí vốn và tăng khả năng sinh lời cho doanh nghiệp.
Xem thêm: Cơ cấu nợ, miễn giảm lãi vay, hỗ trợ người dân vùng bão số 10
Cơ cấu nợ: van áp lực và phao cứu sinh cho doanh nghiệp
Song song với việc bơm vốn mới, cơ chế cơ cấu lại nợ đang là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp ổn định dòng tiền. Theo Thông tư 02/2023/TT-NHNN, được gia hạn bởi Thông tư 06/2024/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng được phép cơ cấu lại thời hạn trả nợ và đặc biệt là giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng gặp khó khăn tạm thời.
Cơ chế này có ý nghĩa quyết định: doanh nghiệp tránh bị chuyển nhóm nợ xấu, bảo toàn uy tín tín dụng, tiếp tục đủ điều kiện vay mới để duy trì sản xuất kinh doanh.
Các chuyên gia nhận định, việc kéo dài hiệu lực Thông tư 02 là giải pháp linh hoạt và cần thiết, giúp cả ngân hàng lẫn doanh nghiệp tránh cú sốc nợ xấu, có thêm thời gian phục hồi. Tuy nhiên, tác dụng của “van áp lực” này chỉ thực sự phát huy với doanh nghiệp có nền tảng tốt, còn với những đơn vị yếu kém, không có khả năng hồi phục, rủi ro vẫn sẽ dồn ngược về phía ngân hàng.
Niềm tin trở lại, nhưng bài toán rủi ro vẫn ở phía trước
Các nỗ lực hỗ trợ đồng bộ đã mang lại tín hiệu rõ rệt. Tổng vốn tăng thêm của doanh nghiệp đang hoạt động trong 9 tháng đầu 2025 đạt hơn 3,3 triệu tỷ đồng, tăng 186,5% so với cùng kỳ 2024; vốn đăng ký bình quân gần 10 tỷ đồng/doanh nghiệp.
Song hành với đó, vốn FDI giải ngân đạt 18,8 tỷ USD tính đến tháng 9/2025, mức cao nhất trong 5 năm qua.
Những con số này là chỉ báo niềm tin kinh doanh đã được phục hồi – doanh nghiệp nhìn thấy cơ hội trong môi trường vĩ mô ổn định và mạnh dạn mở rộng quy mô.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở phía sau: khi cơ chế cơ cấu nợ kết thúc cuối năm 2025, nợ xấu tiềm ẩn có thể bộc lộ, đặc biệt với nhóm doanh nghiệp được giữ nguyên nhóm nợ trong thời gian qua. Bài toán quản trị rủi ro, trích lập dự phòng, phân loại tín dụng theo ngành sẽ quyết định chất lượng tài sản của toàn hệ thống ngân hàng.
Ba mũi nhọn – giảm lãi suất, hướng vốn đúng, cơ cấu nợ linh hoạt – đã tạo nên nền tài chính vừa giảm áp lực chi phí, vừa bơm thêm niềm tin vào thị trường. Nhưng “bơm oxy” chỉ giúp cơ thể doanh nghiệp hồi sức; để khỏe thực sự, họ cần nội lực và kỷ luật tài chính.
Cứu dòng tiền là điều kiện cần, còn điều kiện đủ là quản trị rủi ro và năng lực phục hồi thực chất – thứ mà không một chính sách lãi suất nào có thể thay thế.
Xem thêm: 'Cú hích' 185.000 tỷ: Giảm lãi suất 1 - 2%, nông nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội vàng
